نوشته‌ها

شماره هفتم مجله اطمینان

شماره هفتم مجله اطمینان را به صورت رایگان دانلود کنید

شماره هفتم مجله اطمینان، مجله اختصاصی مدیریت دارایی های فیزیکی، نگهداری و تعمیرات و قابلیت اطمینان منتشر گردید. در این شماره بیشترین تمرکز بر نگهداری و تعمیرات مبتنی بر قابلیت اطمینان (RCM) است، هر چند مطالب متنوعی در ارتباط با دیگر موضوعات نگهداری و تعمیرات و مدیریت دارایی ها نیز کار شده است.

شماره هفتم مجله اطمینان

شماره هفتم مجله اطمینان

فهرست مطالب منتشر شده در مجله را در زیر مشاهده میفرمائید:

  • سخن مدیر مسئول، پیاده سازی RCM یا تحلیل RCM، سید مجتبی حسنیان
  • سخن سردبیر، آیا RCM کار می کند؟ RCM راه چاره ما برای تحول سیستم نت یا ایجاد دردسرهای بیشتر برای سازمان؟، مهندس رزگار جهاندیده
  • RCM از صفر تا 100 به صورت فشرده مطابق استاندارد SAE JA 1011 & 1012، مهندس سید ابراهیم قاسمی
  • شروع برنامه RCM انتخاب سیستم، مهندس محسن مهیاری
  • اجرای نگهداری و تعمیرات مبتنی برقابلیت اطمینان بر روی سیستم مکش و غبارگیر کوره واحد آهک سازی شرکت فولاد مبارکه اصفهان، مهندس حمیدرضا عبدیان، مهندس امین ابوعطا
  • هر آنچه نیاز است قبل از شروع تحلیل RCM انجام دهید!، سید مجتبی حسنیان
  • چالش های پیشرو در پیاده سازی RCM، سرکار خانم مهندس فاطمه کریمی
  • روش های پیاده سازی RCM مرسوم چه محدودیت هایی دارد؟، مهندس امین چلونگر
  • چگونه در صنایع کشور با موفقیت نگهداری و تعمیرات مبتنی بر قابلیت اطمینان (RCM) پیاده سازی نماییم؟، مهندس احسان سلیمی
  • ایمنی کار و قابلیت اطمینان؛ چگونه صنایع ایرانی می توانند در تحقق آن ها موفق باشند؟، سرکار خانم مهندس مهدیه صدقی
  • PMO شِش بار سریعتر از RCM ، مهندس غلامرضا کاظمی
  • بررسی استاندارد NORSOK ، مهندس بهزاد غلامزاده
  • تعاریف و مفاهیم کاربردی دارایی و تجهیز در CMMS  ، مهندس جمشید معصومیان
  • فرازی به مفهوم و رویکرد نوین نگهداری و تعمیرات پیش گیرانه، مهندس هوشنگ رستمیان
  • نگاهی کوتاه به تغییر شاخص های قابلیت اطمینان در ویرایش جدید ISO 14224:2016، مهندس ناصر جلالی
  • برنامه نت مناسب چیست؟، مهندس بابک فاضل بخششی
  • مبانی هزینه یابی دوره عمر سیستم ها، مهندس عادل دلفی
  • مفهوم اطلاعات دارایی ها نقش آن در مدیریت دارایی ها، مهندس سید حمید درخشان
  • گذری بر نگهداری و تعمیرات خودگردان، مهندس شهریار حی شاد
  • ده گام مؤثر برای کاهش نگهداشت واکنشی، مهندس میثم زمانیان، مهندس داوود حاتمی نژاد
  • راهکارهای مهندسی برای چالشهای نگهداری و تعمیرات تعمیرپذیری لازمه کاهش هزینه چرخه عمر تجهیزات، مهندس خشایار عبداللی
  • نرم افزار نگهداری و تعمیراتCMMS هوشمند، مهندس رحمان آسیایان

 

شماره هفتم مجله اطمینان

شماره هفتم مجله اطمینان

در ادامه سخن مدیر مسئول مجله در شماره ششم، آورده شده است:

پیاده‌سازی RCM یا تحلیل RCM

سید مجتبی حسنیان

Mojtaba.hassanian@gmail.com

سخت ترین و حساس‌ترین بخش پروژه RCM، پیاده‌سازی RCM است و برخی این بخش را قبرستان فرایند RCM می‌نامند، چراکه خروجی فرایند تحلیل می‌تواند سندی بشود برای بایگانی در زونکن‌های مدیران و هیچ وقت به مرحله اجرا نرسد. اگر بخواهیم شبیه‌سازی کنیم، تحلیل RCM مانند تمرین قبل از مسابقات است و پیاده سازی RCM انجام خود مسابقه است. شما تمرین می‌کنید که در مسابقه شرکت کنید و این هدف اصلی است. لذا تحلیل به تنهایی کافی نیست بلکه باید پیاده‌سازی گردد و تنها در این حالت است که بازگشت سرمایه تحلیل RCM مشاهده خواهد گردید.

برای پیاده سازی موفق RCM رهبری در حین پیاده‌سازی آن بسیار اهمیت دارد. حتماً پروژه RCM باید شخصی مسئول برای پیاده‌سازی آن داشته باشد. این شخص می‌تواند تحت عنوان مدیر پیاده‌سازی RCM اطلاق گردد. او در حین تحلیل همراه تیم است و در تهیه برنامه خروجی RCM کمک می‌کند و همچنین برای هر بخش از برنامه فرد معین و موعد مشخصی را برای انجام تخصیص می‌دهد. هر هفته کاربرگ‌های RCM را با کمک تیم بروزرسانی و به اطلاع تیم و مدیران مربوطه می‌رساند.

در پیاده‌سازی اقدامات خروجی تحلیل RCM نکات زیر را مد نظر داشته باشید.

  • مدیر یا مسئول پیاده‌سازی را مشخص کنید. این شخص پیگیری، هدایت و گزارش پیشرفت برنامه پیاده‌سازی را بر عهده دارد.
  • اقداماتی که قرار است پیاده‌سازی گردد باید خیلی شفاف و واضح بیان شده باشد.
  • جلسات منظم برای پیگیری اجرای RCM از مسئول اجرا داشته باشید.
  • گزارشات پیشرفت را به اطلاع مدیرعامل برسانید.
  • پس از اتمام نهایی کار، یک جلسه نهایی به همراه اعضای تیم و مدیرعامل داشته باشید و جشن پایان کار بگیرید.
  • به صورت تصادفی اقدامات را ممیزی کنید تا از اجرای کامل فعالیت‌ها مطمئن گردید.

اگر اقدامات شفاف و نرم افزار برای اجرای کار موجود باشد معمولاً در یک هفته حدود 150 فعالیت را می‌توان پیاده‌سازی کرد. به صورت کلی اگر تحلیل RCM یک هفته به طول انجامد، معمولاً سه هفته برای اجرای 80 درصد فعالیت‌ها زمان مورد نیاز خواهد بود. 20 درصد از فعالیت‌ها پروژه‌هایی هستند که نیاز به سرمایه دارند و نیاز به تائیدات و برنامه‌ریزی برای اجرا دارد. همچنین توصیه می‌شود 80 درصد فعالیت‌های یک RCM پیاده‌سازی گردد و سپس به دنبال تحلیل RCM بعدی (تجهیز بعدی) برویم. اجرایی کردن فعالیت‌ها در صورت وجود نرم‌افزار مدیریت نت (CMMS) باید مستقیم در نرم‌افزار انجام پذیرد.

با کلیک بر لینک زیر و ثبت ایمیل و نام خود، این شماره و شماره های پیشین را بصورت رایگان دانلود کنید:

درخواست دانلود رایگان شماره های مجله اطمینان

مدیر سایت دانشنامه نگهداری و تعمیرات
صاحب امتیاز و مدیر مسئول مجله اطمینان
مدرس دوره های نت و مدیریت دارایی های فیزیکی
تخصص مورد علاقه محاسبات قابلیت اطمینان
شماره برای پیامک 09153585548

مدهای خرابی

سوال سوم RCM2 از نگاه SAE JA 1011 , SAE JA 1012 چیست؟ (مدهای خرابی)

RCM

 

1– مدهای خرابی[1]

یک فرآیند RCM که مطابق با SAE JA 1011 باشد در مرحله بعد این پرسش را مطرح می‌کند: ” چه چیزی موجب خرابی وظیفه ای می‌شود (مدهای خرابی)؟ ” در این بخش به بحث درباره پنج مولفه کلیدی زیر می‌پردازیم که مربوط به مدهای خرابی می باشد.

  i.    تعریف مدهای خرابی

  ii.    مشخص کردن منظور عبارت ” احتمال منطقی “

  iii.    سطوح علت و معلول

  iv.    منابع اطلاعاتی

  v.     انواع مدهای خرابی

1-1- تعریف مدهای خرابی[2]

کلیه مدهای خرابی که منطقاً وقوع آن‌ها محتمل است می‌بایست تعریف شوند.

در بخش قبل گفته شد که RCM میان وضعیت خرابی دارایی (خرابی وظیفه ای) و وقایعی که موجب وضعیت های خرابی می‌شوند (مدهای خرابی) تمایز قائل است. چرا که مشخص کردن دلایل خرابی تا زمانی که مشخص نکنیم منظور از کلمه ” خرابی” دقیقاً چه است، غیر ممکن است. فرآیند RCM خرابی های وظیفه ای را پیش از مدهای خرابی مشخص می‌کند. در شکل 3 روشی که معمولا از طریق آن، این امر مستند می‌شود برای وظیفه اولیه پمپی که در شکل 1 آمده است نشان داده شده است. شکل 3 که وظایف، خرابی‌های وظیفه ای و مدهای خرابی یک دارایی را ذکر می‌کند، تقریباً کلیه مولفه‌های یک مد خرابی و تجزیه و تحلیل اثر (FMEA) آن را نشان می‌دهد. اثرات هر مد خرابی در گام‌های بعدی ذکر شده‌اند.

شکل 1 وظیفه یک پمپ

شکل 3 همچنین نشان می‌دهد که شرح یک مد خرابی حداقل می‌بایست دارای یک اسم و یک فعل باشد. این توصیف باید جزئیات کافی برای امکان انتخاب سیاست مدیریت خرابی مناسب را داشته باشد، اما نه آن قدر مشروح که مقدار زمان زیادی برای تجزیه و تحلیل خود فرآیند تلف شود.

افعالی که برای توصیف مد خرابی انتخاب می‌شود باید با دقت بالایی انتخاب شود چرا که تأثیر شدیدی بر فرآیند انتخاب سیاست مدیریت خرابی دارد. برای مثال، افعالی مانند “خرابی” یا “شکست” یا “سوء­ عملکرد” می‌بایست با احتیاط استفاده شوند؛ زیرا درباره آنچه ممکن است راه حل مناسب مدیریت مد خرابی باشد ، نشانه‌های کمی در اختیار می‌گذارند و یا اصلاً نشانه‌ای به ما نمی‌دهند. استفاده از افعال خاص‌تر انتخاب از میان طیف گسترده گزینه‌های مدیریت خرابی را میسر می‌سازد.

برای مثال مد خرابی 1A4 در شکل 3 ممکن است به صورت ” خرابی کوپلینگ ” تعبیر شده باشد. چنین عبارتی هیچ سر نخی درباره آنچه ممکن است برای پیش‌بینی یا جلوگیری از مد خرابی انجام شود به ما نمی‌دهد. اگر بگوییم پیچ‌های اتصال شل می‌شود یا مراکز اتصال به دلیل پوسیدگی قطع می‌شود آن وقت تشخیص یک عمل کنش گرایانه بسیار آسان‌تر خواهد بود.

 

شکل 3 مدهای خرابی پمپ 

شکل 3: مدهای خرابی پمپ

برای شیرها، کلیدها و تجهیزات مشابه، توصیف مد خرابی می‌بایست مشخص کند که دلیل از دست دادن وظیفه ، عدم کارکرد تجهیز در باز کردن بوده یا در عدم کارکرد تجهیز در بستن.

عبارت ” شیر بر اثر گرفتگی بسته شده ” بیشتر از عبارت ” شیر دچار گرفتگی شده ” به ما اطلاعات می‌دهد. علاوه بر این، هدف از تعریف مدهای خرابی، تشخیص علت خرابی وظیفه ای است تا راهی برای پیش‌بینی یا پیش‌گیری از آن پیدا شود. در نتیجه ممکن است گاهی لازم باشد این مرحله اضافی را انجام دهیم، مانند مورد ” شیر بر اثر گرفتگی بسته شده که به خاطر زنگ زدگی پیچ آن می باشد “. در این زمینه، استفاده از کلمه ” زنگ زدگی ” نشان می‌دهد که شاید بهتر باشد مدیریت خرابی را بر روی تلاش برای شناسایی و کنترل زنگ زدگی متمرکز کنیم.

1-2- مشخص کردن معنای عبارت احتمال منطقی[3]

روش تصمیم گیری درباره اینکه چه دلایلی باعث رخداد یک مد خرابی می شوند، باید برای مالک یا استفاده کننده از دارایی قابل قبول باشد.

 

در بخش قبل بیان شد که ، کلیه مدهای خرابی که از نظر منطقی احتمال دارد موجب رخداد هرگونه خرابی وظیفه ای شوند، می‌بایست مشخص گردند. احتمال به معنی رسیدن به معقولیت می باشد ، زمانی که توسط افراد آگاه و آموزش دیده بکار برده می‌شود. در این استاندارد اغلب به جای ” منطقی ” از عبارت ” معتبر ” استفاده می‌شود.

اگر افرادی که برای استفاده از RCM آموزش دیده‌اند و کسانی که در زمینه عملیاتی دارایی آگاهی دارند توافق کنند که احتمال وقوع یک مد خرابی خاص به شکل قابل توجهی بالا می‌باشد به نحوی که نیاز به تجزیه و به تحلیل‌ آینده آن دارایی بوجود آید، در آن صورت مد خرابی می‌بایست ذکر شود.

گاهی تصمیم گیری در مورد اینکه آیا مد خرابی می‌بایست ذکر شود یا خیر در عمل بسیار دشوار است. این مسئله هم به احتمال وقوع و هم به سطح جزئیات مورد استفاده در توصیف مدهای خرابی مرتبط است. تعداد کم مدهای خرابی یا جزئیات کم گاهی به تحلیل ظاهری و گاهی تحلیل خطرناک منجر می‌شود. تعداد مدهای زیاد با جزئیات فراوان باعث می‌شود تا کل فرآیند RCM بیش از آنچه لازم است به طول انجامد. در موارد سخت این امر می‌تواند باعث شود که فرآیند دو یا حتی سه برابر بیش از مدت زمان لازم طول بکشد ،پدیده ای که با عنوان تحلیل ناقص شناخته می‌شود و نیز ممکن است منجر به برنامه‌های نگهداری بسیار طاقت فرسا گردد. در مواقعی که ممکن است درباره آنچه مستدل می باشد مخالفت یا شک وجود داشته باشد، تصمیم نهایی می‌بایست از سوی سازمان مالک یا استفاده کننده دارایی اخذ گردد تا در صورت وقوع خرابی، سازمان مالک یا استفاده کننده مسئول نهایی عواقب مد خرابی باشد. توجه داشته باشید که تصمیم به ذکر یک مد خرابی می‌بایست با در نظر گرفتن عواقب آن انجام گردد. اگر احتمال برود که عواقب بسیار شدید باشند در آن صورت باید مدهای خرابی با احتمال کمتر لیست گردیده و مورد تجزیه و تحلیل بیشتر قرار گیرند.

برای مثال اگر پمپی که در شکل 3 توصیف شد در یک کارخانه مواد غذایی یا کارخانه مونتاژ خودرو نصب می‌شد مد خرابی (شکستگی پوسته بدلیل سقوط شی از آسمان) بدلیل اینکه کاملاً غیر محتمل است فورا منتفی خواهد شد با این حال اگر پمپ مشابه ای به عنوان پمپ خنک کننده اولیه در یک راکتور هسته‌ای در نیروگاه برق تجاری باشد، این مد خرابی بیشتر احتمال دارد جدی گرفته شود حتی اگر همچنان غیر محتمل باشد. استراتژی های مدیریت خرابی مناسب ممکن است هواپیما را از پرواز بر روی کارخانجات منع کند، یا سقفی را طراحی کند که بتواند در برابر سقوط هواپیما مقاومت کند این مسئله تنها یک حدس و گمان ساده نیست و البته معمولا هر دو سیاست در نیروگاه‌های هسته ای در نظر گرفته می‌شوند.

1-3- سطوح علت[4]

مدهای خرابی می‌بایست در سطحی از علت مشخص گردند که امکان تعیین سیاست مدیریت خرابی مناسب ممکن باشد.

در بخش قبل گفته شد که مدهای خرابی می‌بایست با جزئیات کافی به منظور انتخاب سیاست مدیریت خرابی مناسب شرح داده شوند، اما نه آن قدر مفصل که مقدار زمان زیادی را در خود فرایند تجزیه و تحلیل تلف شود.

مقدار جزئیاتی که مدهای خرابی باید در آن سطح تشریح گردند در شکل 4 نشان داده شده است که بر اساس پمپی است که وظایف و خرابی‌های وظیفه ای آن در شکل 3 شرح داده شد. شکل 4 برخی مدهای خرابی را که ممکن است باعث خرابی وظیفه ای شوند مانند عدم توانایی در انتقال آب را نشان می‌دهد. در این مثال این مدهای خرابی در 7 مرحله در نظر گرفته می‌شود که با خرابی پمپ به عنوان یک مجموعه کلی آغاز می‌شود.

اولین نکته‌ای که در این مثال مشخص می‌شود ارتباط میان سطح جزئیات و تعداد مدهای خرابی ذکر شده است. این مثال نشان می‌دهد که هر چه کنکاش در یک FMEA بیشتر باشد تعداد مدهای خرابی که می‌توان ذکر کرد بیشتر می‌شود. برای مثال، 3 مد خرابی برای پمپ در مرحله 3 شکل 4 آمده است در حالی که در مرحله 6 تعداد آن 20 مورد می باشد.

نکته دیگری که از شکل 4 بدست می‌آید علل ریشه‌ای است که در زیر بحث می‌شود.

 شکل 4 مدهای خرابی در سطوح مختلفی از جزییات

شکل 4: مدهای خرابی در سطوح مختلفی از جزییات

1-3-1- علل ریشه‌ای

اصطلاح علل ریشه‌ای اغلب در ارتباط با تجزیه و تحلیل خرابی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد که تنها در صورتی می‌توان به یک علت قطعی و نهایی دست یافت که به قدر کافی کنکاش کرده باشیم. در حقیقت انجام این امر نه تنها بسیار دشوار است بلکه معمولا غیر ضروری نیز می باشد.

برای مثال در شکل 4، مد خرابی “مهره پروانه شل شده است” در سطح 4 ذکر شده که به ترتیب به خاطر “ترک خوردن مهره پروانه” در مرحله 5 ایجاد شده است. اگر یک مرحله پایین‌تر برویم این ترک ممکن است به دلیل “بیش از حد محکم شدن مهره پروانه” در مرحله 6 ایجاد شده باشد که ممکن است به دلیل خطا در مونتاژ  در مرحله 7 اتفاق افتاده باشد. خطا در مونتاژ ممکن است به این دلیل اتفاق افتاده باشد که حواس تکنیسین پرت شده است (مرحله 8). تکنسین ممکن است به دلیل بیماری فرزندش تمرکز کافی نداشته باشد (مرحله 9). این مد خرابی ممکن است به این دلیل اتفاق افتاده باشد که کودک در رستوران غذای نامناسبی خورده است (مرحله 10).

واضح است که این فرآیند کنکاش تقریبا می‌تواند برای همیشه ادامه یابد ، فراتر از حدی که سازمان مسئول عملیات دارایی و نگهداری وتعمیرات دارایی، کنترلی بر مدهای خرابی داشته باشد. به همین خاطر است که SAE JA 1011 برای فرآیند RCM نیازمند است که مدهای خرابی را در سطحی از عوامل مشخص کند که تشخیص سیاست مدیریت خرابی مناسب را امکان پذیر سازد. این مرحله در مدهای خرابی مختلف، متغیر خواهد بود. ممکن است برخی مدهای خرابی در مرحله 3 مشخص ، برخی دیگر در مرحله 5 و مابقی در مراحل دیگر مشخص گردند.

توجه داشته باشید که مدهای خرابی که در شکل 4 نشان داده شده‌اند ممکن است در زمینه‌ای دیگر از آنچه برای شکل 4 استفاده شده از نظر منطقی محتمل نباشند. در آن صورت هیچ دلیلی برای اشاره به آن‌ها وجود ندارد و برعکس آن مدهای خرابی که در شکل 4 نشان داده نشده‌اند اما از نظر منطقی احتمال وقوع آن‌ها در آن زمینه وجود دارد، ممکن است به لیست اضافه شوند. همچنین در نظر داشته باشید که مدهای خرابی که در شکل 4 آمده‌اند تنها در مورد خرابی وظیفه ای و عدم توانایی در انتقال آب است. شکل 4 مدهای خرابی را که موجب خرابی های وظیفه ای دیگر مانند نبود حفاظت و یا نبود کنترل است را نشان نمی‌دهد.

1-4- منابع اطلاعات در مورد مدهای خرابی[5]

فهرست مدهای خرابی می‌بایست شامل مدهای خرابی باشد که قبلا رخ داده‌اند ، مدهای خرابی که در حال حاضر با برنامه‌های نگهداری و تعمیرات موجود جلوگیری می شوند و نیز مدهای خرابی که هنوز رخ نداده‌اند اما گمان می‌رود که از نظر منطقی در آن زمینه محتمل باشند.

مدهای خرابی که قبلا در دارایی یکسان یا مشابه ای رخ داده‌اند آشکارترین مواردی هستند که در فهرست مدهای خرابی قرار می‌گیرند، مگر آنکه این مدهای خرابی به گونه‌ای تغییر کنند که امکان وقوع مجدد آن‌ها از بین برود. منابع اطلاعاتی این مدهای خرابی شامل افرادی است که دارایی را به خوبی می‌شناسند و نیز سابقه فنی و بانک اطلاعاتی دارند (اپراتورها، تعمیرکاران، فروشندگان تجهیزات یا استفاده کنندگان تجهیزات مشابه).

مدهای خرابی که موضوع روتین‌های نگهداری و تعمیرات پیش اقدامانه موجود می‌باشند، می‌بایست در فهرست مدهای خرابی گنجانده شوند. یکی از راه‌های اطمینان از اینکه هیچ یک از این مدهای خرابی نادیده گرفته نشده این است که برنامه‌های نگهداری موجود را در مورد دارایی‌های یکسان و یا مشابه بررسی کرده و این سوال را مطرح کنیم که ” در صورت انجام نشدن این کار چه مدهای خرابی اتفاق می‌افتد؟ ” اگر چه برنامه‌های موجود می‌بایست تنها پس از آن که ادامه فرآیند تجزیه و تحلیل RCM تکمیل شد به عنوان یک بررسی پایانی مورد مطالعه قرار گیرند تا احتمال تداوم وضع موجود کاهش یابد.

در نهایت فهرست مدهای خرابی می‌بایست شامل مدهای خرابی که هنوز به وقوع نپیوسته اما در زمینه مورد نظر امکان وقوع دارد نیز باشد. تشخیص و تصمیم درباره چگونگی مواجهه با مدهای خرابی که هنوز رخ نداده از ویژگی‌های ضروری کلی مدیریت کنش گرایانه و از ویژگی‌های خاص مدیریت ریسک است و نیز یکی از چالش‌ برانگیزترین جنبه‌های چشم‌انداز RCM است، چرا که مهارت و دانش افراد در این امر از اهمیت بالایی برخوردار است.

1-5- انواع مدهای خرابی[6]

فهرست مدهای خرابی می‌بایست شامل هر رویداد یا فرآیندی باشد که احتمال دارد باعث خرابی وظیفه ای شامل نقص تجهیز، نقص طراحی و خطای انسانی ، خواه توسط اپراتورها یا تعمیرکاران رخ دهد ، باشد. مگر آنکه خطای انسانی به وسیله فرآیندهای تحلیلی جدا از RCM نشان داده شده باشد.

خرابی هنگامی رخ می‌دهد که ظرفیت یک دارایی برای شروع بالاتر از عملکرد مطلوب باشد اما بعد از آنکه دارایی به کار گرفته می‌شود به پایین‌تر از عملکرد مطلوب می‌رسد. این مسئله شامل کلیه اشکال ساییدگی و پارگی مانند فرسودگی، خوردگی، سایش ، تبخیر، تخریب (به ویژه عایق، روغن و …) و غیره می‌شود. البته این مدهای خرابی می‌بایست در فهرستی از مدهای خرابی که گمان می‌رود از نظر منطقی متحمل هستند و در مناسب‌ترین سطح ممکن تشریح شوند.

در برخی موارد، طراحی یک دارایی یا تنظیمات یک سیستم ممکن است آن را در انجام کامل الزامات عملیاتی در زمینه موارد انتظار، ناتوان کند. اگر چنین نواقصی بر تجهیزات موجود تاثیر گذار شناخته شوند و یا اگر در مورد تجهیزات جدید گمان رود که فرآیندهای مدیریت طراحی و ساخت موجود قادر به تشخیص و رفع این نواقص نمی‌باشند، در آن صورت این مدهای خرابی می‌بایست به گونه‌ای ذکر شوند که بتوان استراتژی های مدیریت خرابی مناسب را در آنالیزهای بعدی تعریف کرد.

بسیاری از خرابی های وظیفه ای هنگامی رخ می‌دهند که فشار وارد بر یک دارایی بیش از توانایی تحمل آن افزایش یابد. در عمل این افزایش فشار اغلب توسط انسان انجام می‌شود. مطالعات انجام شده درباره این موضوع چنین خطاهای انسانی را به انواع مختلفی دسته بندی می‌کند. اگر چه در زمینه دارایی فیزیکی این خطاها به یکی از دسته‌های زیر مربوط می‌شود:

الف. کاربری نادرست: این مسئله معمولا به دو صورت می باشد.صورت اول پایدار، اغلب عمدی و بار اضافی است. برای نمونه می‌توان ماشینی را مثال زد که در سطح عملکردی کار می‌کند که برابر با ظرفیت اولیه یا فراتر از آن است؛ مانند موتور خودرویی که به شکل مداوم با RPM بالایی کار می‌کند و موجب می‌شود تا به صورت نابهنگامی از کار بی افتد. دومین صورت، ناگهانی، معمولا غیر عمدی و بار اضافی است. مانند خودرویی که در هنگام حرکت به جلو در دنده معکوس قرار می‌گیرد و به جعبه دنده صدمه وارد می‌شود.

ب. مونتاژ معیوب: مثلا اگر مکانیکی ابزار را در جعبه دنده جا بگذارد یا برق کار سیم‌های کلیدی را اشتباه وصل کند.

ج. صدمات خارجی: برای مثال پمپی که به وسیله لیفتراک پرس شده است.

اگر گمان می‌رود که چنین افزایش‌هایی در فشار وارده در زمینه مورد نظر از نظر منطقی محتمل می‌باشند و اگر در حال حاضر تحت فرآیند تحلیلی دیگری نمی‌باشند، می‌بایست در فهرست مدهای خرابی آورده شوند تا بتوان استراتژی های مدیریت خرابی مناسب را تعیین کرد.

 

شما می توانید با ذکر نام منبع (سایت دانشنامه نت) و لینک سایت (www.mpedia.ir) این مطلب را باز نشر دهید.


[1] Failure Modes

[2] Identifying Failure Modes

[3] Establishing what is Meant By “Reasonably Likely”

[4] Levels of Causation

[5] Sources of Information about Failure Modes

[6] Types of Failure Modes

خرابی های وظیفه ای در RCM

سوال دوم : خرابی های وظیفه ای در RCM چیست؟

 

RCM Functional Failures

1- خرابی‌های وظیفه ای[1]

فرآیند RCM که مطابق با SAE JA 1011 باشد این سوال را مطرح می‌کند ” فرآیند به چه طریق ممکن است وظایفش را به طور کامل انجام ندهد.(خرابی وظیفه ای) ” برای پاسخ مطلوب می‌بایست کلیه مدهای خرابی مرتبط با هر وظیفه مشخص گردند.

اگر یک دارایی نتواند آنچه را که استفاده کننده خواستار آن است انجام دهد دچار خرابی شده است. همچنین آنچه را که دارایی می‌بایست انجام دهد به عنوان وظیفه تعریف می شود و هر دارایی بیش از یک وظیفه متفاوت دارد و هر یک از این وظایف ممکن است با خرابی مواجه شوند بنابراین دارایی ممکن است با مدهای خرابی مختلفی روبرو شود.

برای مثال وظیفه اولیه پمپ در شکل 1 پمپاژ آب از تانکر X به تانکر Y با سرعت حداقل 800 لیتر در دقیقه بود. در حالی که وظیفه ثانویه آن ” وجود آب در پمپ است “. ممکن است یک پمپ بتواند به پمپاژ آب به اندازه مورد نیاز ادامه دهد (عدم خرابی وظیفه اولیه) در حالی که به شدت نشت می‌کند (خرابی وظیفه ثانویه). برعکس، به همان میزان احتمال دارد که پمپ به حدی خراب شود که نتواند مقدار آب مورد نیاز را پمپاژ کند (خرابی وظیفه اولیه) در حالی که هنوز حاوی مقدار مایع مورد نیاز باشد (عدم خرابی وظیفه ثانویه).

به همین دلیل، دقیق‌تر است که خرابی را با فقدان وظایف خاص به جای خرابی کلی دارایی تعریف کنیم. مثال قبل همچنین نشان می‌دهد که چرا فرآیند RCM از عبارت ” خرابی وظیفه­ای ” برای توصیف وضعیت خرابی به جای ” خرابی ” استفاده می‌کند. توجه داشته باشید که RCM میان خرابی وظیفه ای یا وضعیت خرابی و یک مد خرابی که باعث حالت خرابی می‌شود تمایز قائل می‌شود.

دو نکته دیگر که در هنگام تعریف خرابی‌های وظیفه ای لازم است در نظر گرفته شوند : خرابی جزئی و کلی ، حدود بالا و پایین.

1-1- خرابی جزئی و کلی[2]

خرابی های وظیفه ای که خرابی کلی وظیفه را نشان می‌دهند نسبتاً به آسانی تعریف می‌شوند. برای مثال، روشن است که پمپی که در مثال 1 مطرح شد، در صورتی که نمی‌توانست هیچ آبی را پمپاژ کند با خرابی وظیفه ای روبه‌رو می‌شد (خرابی کلی). هر چند اگر پمپ قادر به پمپاژ آب باشد ولیکن سرعت آن از 800 لیتر در دقیقه کمتر باشد باز هم پمپ با خرابی وظیفه ای مواجه شده است.

دومین وضعیت خرابی در این مثال با نام خرابی جزئی شناخته شده است. لازم است خرابی‌های جزئی به صورت جداگانه تعریف شوند زیرا تقریباً همیشه مدهای خرابی متفاوتی از خرابی‌های کلی بوجود می آیند که نتایج آن‌ها نیز تقریباً همیشه متفاوت است.

به خاطر داشته باشید که خرابی جزئی با کاهش ظرفیت اولیه متفاوت می باشد. هر چیزی پس از مدتی استفاده از ظرفیت اولیه ضعیف‌تر می‌شود و این کاهش تا زمانی که به نقطه غیر قابل پذیرش برای استفاده کننده دارایی نرسد، قابل تحمل است. همان گونه که در شکل 2 نشان داده شده کاهش تنها زمانی به خرابی وظیفه ای (جزئی یا کلی) تبدیل می‌شود که کارایی به پایین‌تر از سطح حداقل مورد نیاز استفاده کننده برسد.

1-2- حدود بالا و پایین[3]

استانداردهای عملکرد شامل برخی وظایف به هم پیوسته به همراه حدود بالا و پایین می باشند. این حدود به این معناست که در صورتی که دارایی بالاتر از حد بالا یا پایین تر از حد پایین کار کند خراب شده است. در این موارد لازم است نقض حد بالا به صورت جداگانه از نقض حد پایین مستند گردد چرا که مدهای خرابی و یا عواقب مربوط به تعدی از حد بالا معمولاً متفاوت از پایین رفتن از حد پایین است.

برای مثال، وظیفه اولیه یک ماشین سنگ زنی ممکن است به این شکل مطرح شود: سنگ زنی ژورنال بی رینگ[4] در یک چرخه زمانی 3 دقیقه‌ای با تلورانس 0.03 دقیقه، با قطر 75 میلی‌متر با تلورانس 0.1 میلی‌متر، با پرداخت سطحی که بیش از 0.2 نباشد. شرایط زیر خرابی‌های ماشین فوق محسوب می‌شوند:

  • کاملاً متوقف شود.
  • قطعه را در چرخه زمانی طولانی تر از 3.03 دقیقه سنگ زنی کند.
  • قطعه را در چرخه زمانی کمتر از 2.97 دقیقه سنگ زنی کند.
  • قطر از 75.1 میلی‌متر بیشتر باشد.
  • قطر از74.9 میلی‌متر کمتر باشد.

پرداخت سطحی آن خیلی زبر و نامسطح باشد به عبارتی از 0.2 فراتر باشد.

مرجع این متن کتاب “نگهداری و تعمیرات مبتنی بر قابلیت اطمینان بر اساس استانداردهای SAE JA 1011 و SAE JA 1012″ می باشد. این کتاب ترجمه استاندارد های SAE JA 1011 و SAE JA 1012” می باشد به همراه مثالهای تجربی که به عنوان مراجع اصلی نگهداری و تعمیرات مبتنی بر قابلیت اطمینان می باشند.

شما می توانید با ذکر نام منبع (سایت دانشنامه نت) و لینک سایت (www.mpedia.ir) این مطلب را باز نشر دهید.


[1] Functional Failures

[2] Partial and Total Failure

[3] Upper and Lower Limits

[4] Bearing journals

RCM از نگاه SAE JA

RCM از نگاه SAE JA 1011 & SAE JA 1012 چیست؟

 

Tree

 

نگهداری و تعمیرات مبتنی بر قابلیت اطمینان[1]

هر فرآیند RCM  باید به هفت سوال زیر به صورت متوالی و به شکل مطلوب پاسخ دهد:

  1. وظایف و استانداردهای مطلوب مرتبط با عملکرد دارایی در زمینه عملیاتی کنونی کدامند؟ (وظایف)
  2. در چه صورت وظایف با شکست مواجه می شوند؟ (خرابی‌های وظیفه ای)
  3. دلایل هر یک از خرابی های وظیفه ای چیست؟ (مدهای خرابی)
  4. در صورت بروز هر خرابی چه اتفاقی رخ می دهد؟ (اثرات خرابی)
  5. در چه صورت هر یک از خرابی‌ها اهمیت پیدا می کنند؟ (نتایج خرابی)
  6. برای پیش‌بینی و پیش‌گیری هر خرابی چه باید کرد؟ (کارهای پیش اقدامانه و فواصل کارها)
  7. در صورت عدم یافت یک کار پیش اقدامانه مناسب ، چه باید کرد؟ (اقدامات پیش فرض)

برای ارائه پاسخ مطلوب به هر یک از سوالات بالا باید اطلاعات زیر جمع‌آوری گردند. کلیه این اطلاعات و تصمیمات باید به گونه‌ای مستند شوند تا برای صاحبان و استفاده کنندگان دارایی قابل قبول و در دسترس باشند.

1- وظایف[2]

کلیه وظایف دارایی و سیستم شامل کلیه وظایف اولیه و ثانویه[3]، شامل وظایف کلیه وسایل حفاظتی[4] باید مشخص گردند.

این بخش چهار مفهوم کلیدی را شامل می شود که در آینده به آنها می‌پردازیم.

  1. زمینه‌ عملیاتی
  2. وظایف اولیه و ثانویه
  3. شرح وظایف
  4. استانداردهای کارایی

2- خرابی‌های وظیفه ای[5]

در RCM این سوال را مطرح می شود که ” فرآیند به چه طریق ممکن است وظایفش را به طور کامل انجام ندهد. ” برای پاسخ مطلوب می‌بایست کلیه مدهای خرابی مرتبط با هر وظیفه مشخص گردند.

اگر یک دارایی نتواند آنچه را که استفاده کننده خواستار آن است انجام دهد دچار خرابی شده است. همچنین آنچه را که دارایی می‌بایست انجام دهد به عنوان وظیفه تعریف می شود و هر دارایی بیش از یک وظیفه متفاوت دارد و هر یک از این وظایف ممکن است با خرابی مواجه شوند بنابراین دارایی ممکن است با مدهای خرابی مختلفی روبرو شود.

دو نکته که در هنگام تعریف خرابی‌های وظیفه ای لازم است در نظر گرفته شوند : خرابی جزئی و کلی ، حدود بالا و پایین است، که در آینده به آنها می پردازیم.

 

3- مدهای خرابی[6]

کلیه مدهای خرابی که ممکن است باعث رخداد یک خرابی وظیفه ای شوند باید در این مرحله مشخص گردند.

4- اثرات خرابی[7]

پس از مشخص کردن مد خرابی این سوال را مطرح می شود که هنگام وقوع یک خرابی چه اتفاقی می‌افتد.

اثرات خرابی باید تشریح کند که اگر هیچ کار خاصی برای پیش‌بینی، پیشگیری یا شناسایی خرابی انجام نشود چه اتفاقی خواهد افتاد. این اثرات خرابی باید شامل کلیه اطلاعات لازم جهت پشتیبانی از ارزیابی نتایج خرابی باشند، مانند:

الف) چه شواهدی نشان می‌دهد که خرابی رخ داده است. در مورد وظایف پنهان، در صورت وقوع یک خرابی چندگانه چه اتفاقی روی خواهد داد.

ب) برای صدمه زدن به شخص یا مرگ وی، یا برای داشتن اثر مضر بر محیط زیست چه می‌کند؟

ج) برای داشتن اثر مضر بر روی تولید و عملیات چه می کند ؟

د) خرابی باعث رخداد چه صدمات فیزیکی می‌شود؟

ه) برای بازیابی وظایف سیستم پس از رخداد خرابی چه باید کرد؟

5- دسته بندی نتایج خرابی[8]

ارزیابی نتایج خرابی باید به گونه‌ای انجام شود که گویی اخیرا هیچ کار خاصی برای پیش‌بینی، پیشگیری یا شناسایی خرابی انجام نشده است.

6- انتخاب استراتژی مدیریت خرابی[9]

فرآیند انتخاب مدیریت خرابی باید این حقیقت را در نظر بگیرد که احتمال رخداد برخی مدهای خرابی با افزایش عمر افزایش خواهد یافت و احتمال رخداد برخی دیگر با افزایش عمر تغییر نخواهد کرد و احتمال رخداد برخی دیگر با افزایش عمر کاهش خواهد یافت.

نکته 1: کلیه کارهای برنامه‌ریزی شده باید از نظر فنی میسر و همچنین مقرون به صرفه، به عبارت دیگر باید مناسب و موثر باشند.

نکته 2: اگر دو یا تعداد بیشتری از سیاست های مدیریت خرابی از نظر فنی میسر و همچنین مقرون به صرفه باشند، مقرون به صرفه ترین سیاست باید انتخاب شود.

نکته 3: انتخاب استراتژی های مدیریت خرابی باید به گونه‌ای صورت گیرد که گویی در حال حاضر هیچ کار خاصی برای پیش بینی، پیشگری یا تشخیص خرابی انجام نمی شود.

مرجع این متن کتاب “نگهداری و تعمیرات مبتنی بر قابلیت اطمینان بر اساس استانداردهای SAE JA 1011 و SAE JA 1012″ می باشد. این کتاب ترجمه استاندارد های SAE JA 1011 و SAE JA 1012” می باشد به همراه مثالهای تجربی که به عنوان مراجع اصلی نگهداری و تعمیرات مبتنی بر قابلیت اطمینان می باشند.

شما می توانید با ذکر نام منبع (سایت دانشنامه نت) و لینک سایت (www.mpedia.ir) این مطلب را باز نشر دهید.


[1] Reliability-Centered Maintenance (RCM)

[2] Functions

[3] Primary and Secondary Functions

[4] Protective Devices

[5] Functional Failures

[6] Failure modes

[7] Failure Effects

[8] Failure Consequence Categories

[9] Failure Management Policy Selection